Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
wtorek, 30 maja 2017, 150 dzień roku, imieniny Ferdynanda, Gryzeldy, Zyndrama
Licznik odwiedzin
0268643
Znajdujesz się w: Strona główna / Sołectwa / Sołectwo Ożarów / Historia

Historia

 

Dworek

NASZ OŻARÓW

„Ożarów to stara wieś położona w odległości 12 km od Wielunia w kierunku południowym. Powstała po roku 1371, w IV okresie osadnictwa na ziemi wieluńskiej. Pierwszy raz w źródłach historycznych pojawia się w dokumencie lokacyjnym Wierzbia z dnia 6 maja 1381 roku, we fragmencie opisującym granice nowo lokowanej wsi. Nazwa Ożarów według Stanisława Rosponda wywodzi się od słowa „ożar” i oznacza wypalony obszar leśny. Do połowy XV wieku własność książęca, od 1458 roku, własność szlachecka. Ożarów był częścią pięciowioskowego kompleksu majątkowego złożonego ze wsi: Dąbrowa, Młynisko, Rudniki i działu w Łagiewnikach.”

  Położona na Pagórkach Ożarowskich wieś przyciąga ludzi ceniących sobie spokój przede wszystkim swoim krajobrazem, w który wpisują się: las, zalew w Banasiach, stawy rybne i „glinianka” w lesie, i mniejsza w pobliżu cegielni, zadrzewione wyrobiska po żwirze, łąki, mała rzeczka „Ożarka” i zabytki: modrzewiowy dwór z otaczającym go parkiem, wiatrak „koźlak” z 1914 roku w Kocilewie, stary młyn z 1909 roku, cegielnia z 1895 roku, kościół i cmentarz.

O dworze w Ożarowie Maciej Rydel w książce zatytułowanej „Jam dwór polski” napisał: „ trzeci z dworów z połowy XVII wieku to Ożarów. Jeden z najpiękniejszych i najciekawszych dworów w Polsce. Zbudowany został w 1757 roku ( data wyryta na belce stropowej) dla Władysława Bartochowskiego herbu Rola. Ma on rzut zbliżony do kwadratu, pięć pomieszczeń w dwutraktowym układzie i cztery alkierze wysunięte tylko przed elewacje tylną i frontową. Nakryty został łamanym  gontowym dachem polskim. We frontowej elewacji znajduje się skromna wystawka barokowa, przypominająca nieco tą z dworu w Czarnożyłach. Dziś dwór ten mieści Muzeum Wnętrz‑ Oddział MZW”.  Wybudowany przez Bartochowskich dwór swój najświetniejszy okres miał w latach 1757‑ 1883 czyli wtedy, kiedy był typowym staropolskim domem szlacheckim. Jego stan zmienił się w latach 1883‑ 1945 kiedy został własnością niemieckiej rodziny Meske. Inne potrzeby, inne przeznaczenie niektórych pomieszczeń, inne rozwiązania architektoniczne wnętrz.

Po II wojnie światowej dobra ożarowskie upaństwowiono i rozparcelowano. Dwór i park przeszły pod kierownictwo Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Łodzi, bezpośrednio zaś podlegały Nadleśnictwu Cisowa, później Nadleśnictwu Wieluń. W okresie 15.I.1952 Do 31.XII.1957 był to tzw. Rejon Lasów Państwowych. W samym budynku działały kolejno: Szkoła Praktyków Leśnych, biura, przedszkole, biblioteka, mieszkali pracownicy nadleśnictwa. Niewłaściwe korzystanie z dworu doprowadziło do jego zniszczenia.
W latach 1970‑ 1980 dwór poddano gruntownej konserwacji, która na skutek zaniedbań doprowadziła do całkowitej jego dewastacji. Konserwacja przekształciła się w budowę od podstaw. Miało to miejsce w latach 1977‑ 1980. W październiku 1981 roku w odrestaurowanym dworze otworzono MWD w O‑ filię MZW.
MWD w O to budynek piętrowy. W części dolnej znajduje się 9 pomieszczeń, z czego 4 to alkierze. Jeden z nich tzw. „biały alkierz” ‑pokoik dziewczęcy przylega do sali kominkowej, dziś miejsca koncertów. Inne pokoje: pokój bawialny, buduar, pokój myśliwski, pokój męski‑ gabinet połączony z biblioteką i kolejnym alkierzem, jadalnia połączona z alkierzem, w którym umieszczono skrzynię posagową panny młodej. W MWD w O oglądać można portrety szlachty wieluńskiej z XVIII‑ XIX wieku, meble z XVIII i XIX wieku, tkaniny, wyroby ze srebra, drobny sprzęt codziennego użytku, porcelanę. Można też słuchać koncertów, być uczestnikiem sesji naukowych, spotkań z poezją i sztuką.

Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie jest Oddziałem Muzeum Ziemi Wieluńskiej. Więcej informacji znajdą Państwo na stronie http://mwdozarow.ovh.org

Dwór otaczał rozległy park krajobrazowy w stylu angielskim zaprojektowany i założony przez rodzinę Bartochowskich na przełomie XVIII‑ XIX wieku. Z dawnych 10 ha parku zrewaloryzowano zaledwie 4. Park najbardziej ucierpiał w okresie powojennym. Przetrzebiony drzewostan uzupełniono wtedy nasadzeniami rzędowymi, typowymi do gospodarki leśnej.  Dobrze, że w roku 1996 przekazano go w użytkowanie MWD w O.  Uznany za park zabytkowy doczekał się rewaloryzacji. Projekt wykonała pani Anna Marconi‑ Betka. Dziś konserwacji poddany jest ocalały starodrzew, uzupełniany jest drzewostan. Na podstawie zachowanych planów dóbr Ożarów z 1923 roku odtworzone zostały: dawny podjazd do dworu z aleją obsadzoną lipami, międzywojenny gazon i układ wodny złożony z 4 stawów w układzie paciorkowym. Dziś możemy mówić o kompleksie dworsko‑ parkowym.

 Idąc z dworu w kierunku Kocilewa na „ wietrznym wzgórzu” natkniemy się na odnowiony w 2002roku wiatrak typu” koźlak” z 1914 roku. Pracował do 1961 roku, zamknięty przez władze komunistyczne zniszczał. Dobrym duchem dla niego stało się Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie z panem Wacławem Witkowskim na czele. Sprowadzona z Lubienia k. Włocławka ekipa dokonała jego rekonstrukcji i oddała mu skrzydła.

Stary młyn z 1909 roku, własność rodziny Fertałów, upaństwowiony, pracował pod patronatem
GS „ Samopomoc Chłopska”.  Potem był okres przestoju i krótki epizod, kiedy uruchomił go pan Czesław Girek z Wielunia.  Od roku 2000 niszczeje.

 Oko wjeżdżających do Ożarowa przyciągnie położony na znacznym wyniesieniu neogotycki kościół p.w. św. Marii Magdaleny budowany w latach 1930‑ 1961 ( w tym roku skończona została wieża i odbyła się konsekracja). W zamierzeniu kościół trzynawowy, ostatecznie jednonawowy z 1 kaplicą boczną i 2 zakrystiami. W jego wnętrzu znajdziesz 2 ołtarze i ambonę z wieluńskiej fary zniszczonej przez Niemców w latach 1939‑ 1940. Ołtarz główny kościoła pochodzi z Kaplicy Olszowskich, a ołtarz w kaplicy bocznej z Kaplicy Matki Bożej Różańcowej ( na konserwację w magazynie przy plebanii oczekują rzeźby świętych biskupów. Wojciecha i Stanisława pochodzące z tego ołtarza).  Dziś w ołtarzu głównym współczesny obraz z wizerunkiem św. Marii Magdaleny, kopia obrazu Tycjana „Noli me tangere” autorstwa Bożeny Grzędy, ołtarz w kaplicy z Matką Boską Częstochowską z kościoła w Domu Parafialnym ( w oryginale św. Dominik i drugi obraz Św. Rodzina, kopia obrazu kaliskiego). Ambona z fary nie zachowała oryginalnych schodów. Przechowane tu w czasie wojny organy i krucyfiks zwrócono do kolegiaty w Wieluniu.

 Zainteresowani historią II wojny światowej na miejscowym cmentarzu znajdą mogiłę 4 żołnierzy września 1939 i 2 mogiły żołnierzy Armii Krajowej.  Miejsce wiecznego spoczynku na ożarowskim cmentarzu znaleźli także: ostatni właściciel Ożarowa, jeden z jego synów i rodzice oraz długoletni proboszcz Jan Szyca i jego brat ks. prałat Józef Szyca.

Zainteresowani początkami działalności przemysłowej w Ożarowie mogą udać się spacerkiem w kierunku pochodzącej z 1895 roku cegielni założonej przez Kuniberta Meske ( po drodze mogą spojrzeć na basztę widokową). Cegielnię w 1945 roku  upaństwowiono. W 1959 roku spaliły się drewniane suszarnie.  Dziś znów jest własnością prywatną. Należy do spółki rodzinnej Multi‑ HEKK z siedzibą w Oleśnie.

   Z krajobrazu wsi zniknęły: Dom Parafialny z 1913 roku, dom ryglowy z 1912 roku popularnie nazywany „glinianką”, w rzeczywistości czworak dworski zbudowany dla stałych pracowników dworu, tory kolejki wąskotorowej, tzw. polna stodoła, czereśniowa droga i studnia z żurawiem przy budynku starej karczmy Łyczaków.

Ochrońmy przed zniszczeniem 2 piętrowe bliźniacze domy na dawnym placu dworskim, budynek dawnej organistówki i starej karczmy...

 

Kościół w Ożarowie nocąDąb w Ożarowie

 

 

Daniel Gołębiowski

Urząd Gminy Mokrsko, Mokrsko 231, 98-345 Mokrsko, pow. wieluński, woj. łódzkie
tel.: 43 88 63 277, fax: 43 88 63 277, email: urzad@mokrsko.pl, http://www.bip.mokrsko.pl
NIP: 8321013743
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI

Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x